Yestok.pl

Poniższe opracowanie ma już raczej charakter historyczny. Powstało w czasie kiedy naziemna telewizja cyfrowa miała zastąpić stary system nadawania programów. Sama treść jest jednak nadal aktualna, wyjaśniając czym jest naziemna telewizja cyfrowa, jednak w chwili gdy nanoszę ten akapit (15.04.2021) zapowiedziano wdrożenie nowego, zmodyfikowanego sposobu nadawania sygnału telewizyjnego, znanego pod nazwą DVB-T2. Ten rodzaj sygnału ma zostać wdrożony do lipca roku 2022. W stosunku do tego co napisałem w opracowaniu, najważniejszą zmianą jest sposób kodowania wizji, z MPEG-4 na HEVC. Zainteresowanych tym tematem odsyłam na stronę Telewizja cyfrowa DVB-T2 [dostęp dn. 15.04.2021 10:15:00 CET] zawierającą szczegóły zmian.

Naziemna Telewizja Cyfrowa (NTC) to nowy sposób nadawania sygnału telewizyjnego. Ten nowy system nadawania jest wdrażany na całym terytorium Polski. System ten oznaczany jest skrótem DVB-T (z angielskiego Digital Video Broadcasting – Terrestrial). W systemie DVB-T dla wizji występują dwa standardy sygnałowe. W Polsce przyjęto standard MPEG-4 (znany też jako AVC albo H.264). Wcześniejszy standard MPEG-2 obowiązuje w wielu krajach, w których prace nad telewizją cyfrową zaczęły się wcześniej. W warstwie dźwięku przyjęto, że dostępny musi być standard MP2 (znany też jako MUSICAM lub MPEG-1 Layer 2) oznaczający kompresję dźwięku stereofonicznego Dolby Digital Plus (dokładniej E-AC-3). Od 31 lipca 2013 roku sygnał telewizyjny nadawany będzie wyłącznie w nowym systemie i stare nadajniki nadające w tzw. systemie analogowym, zostaną wyłączone. Od tego momentu, tradycyjne odbiorniki telewizyjne przestaną odbierać program.

Nie oznacza to jednak konieczności ich wyrzucenia a przynajmniej nie wszystkich.

Programy.

O ile w tradycyjnej telewizji konkretny program kojarzony jest z kanałem, na którym jest on odbierany, to w telewizji cyfrowej z kanałem skojarzony jest tak zwany multipleks, w którym zakodowanych może być kilka programów telewizyjnych i radiowych. Multipleks oznaczony jest zazwyczaj skrótem MUX lub MX. W Polsce obecnie rozdysponowano trzy multipleksy.

MUX1 dla TVP1, TVP2, TVP Info, ATM Rozrywka TV, Eska TV, Polo TV i U-TV.

MUX2 dla TVN, TVN7, Polsat, TV4, TV Puls, Polsat Sport News, TV6, TV Puls2.

MUX3 dla TVP1, TVP2, TVP Info, TVP Kultura, TVP Historia, przy czym trzy pierwsze stacje będą w tym multipleksie tylko do czasu uruchomienia MUX1 na terenie całego kraju.

Każdy multipleks ma swój harmonogram uruchamiania, i tak wdrożenie MUX1 zakończy się do 30.09.2012 roku obejmując 95% populacji. Obecnie trwa etap pierwszy wdrażania, który zakończy się 14 grudnia 2011 roku obejmując 15% populacji a w drugim etapie, trwającym do 31 maja 2012 roku 92%. Wdrożenie MUX2 zakończy się 31.12.2013 roku obejmując ponad 97% populacji. Ale już obecnie, w sierpniu 2011 roku MUX2 obejmuje 84% populacji, a do 31 grudnia 2011 będzie to 94%. Ten multipleks jest już obecnie w zasięgu większości widzów. Wdrożenie MUX3 zakończyć się powinno w kwietniu 2014 roku, kiedy to jego zasięgiem objęte zostanie 98% populacji. Szczegółowe informacje na ten temat znaleźć można na stronie operatora multipleksów, firmy Emitel, http://www.emitel.pl/. Można tam zobaczyć także mapki zasięgów, oraz usytuowanie i moc nadajników.

Antena.

Nowy system nadawania sygnału telewizyjnego nie wymaga nowych, czy specjalnych anten. Jeśli odbiór programów telewizyjnych był choćby dostateczny, to sygnał nowego systemu będzie prawdopodobnie dużo lepszy, bowiem sygnał telewizji cyfrowej jest bardziej odporny na zakłócenia. Trzeba natomiast pamiętać, że to antena decyduje najbardziej o jakości sygnału dochodzącego do odbiornika.

Odbiornik.

Posiadacze nowych płaskich telewizorów powinni sprawdzić w instrukcji czy telewizor może odbierać telewizję cyfrową w standardzie przewidzianym dla Polski. Wiele sklepów wyprzedawało tanio zapasy telewizorów widząc, że nie spełniają one warunków przewidzianych dla naszego kraju.

Najnowsze odbiorniki telewizyjne, płaskie, najczęściej mają już wbudowany dekoder standardu MPEG-4, dlatego wystarczy tylko podłączyć do nich antenę. W zależności od rodzaju odbiornika może być konieczne wybranie pilotem lub przyciskiem, jaki sygnał odbiornik ma odbierać, analogowy czy cyfrowy. Informacje jak to zrobić, znajdują się w instrukcji obsługi samego telewizora.

Starsze płaskie odbiorniki telewizyjne, mogą nie mieć dekodera telewizji cyfrowej w ogóle lub mieć dekoder cyfrowy ale standardu MPEG-2. Takie odbiorniki nie mogą bezpośrednio odbierać telewizji cyfrowej w Polsce i muszą skorzystać ze specjalnego urządzenia, zewnętrznego dekodera Naziemnej Telewizji Cyfrowej nazywanego też set-top-boxem (STB). Dekoder ten podłączyć można do telewizora poprzez jedno z dostępnych gniazd. Może to być gniazdo HDMI, SCART (zwane też euro złączem) lub CHINCH (w tych gniazdach kolorem żółtym oznaczono wtyk dla sygnału video, a czerwonym i białym wtyki dla sygnału stereofonicznego dźwięku, kanały odpowiednio prawy i lewy). Możliwe jest także wykorzystanie gniazda S VHS. Gniazda te pokazano na poniższych ilustracjach.

Najstarsze telewizory, kineskopowe, miały możliwość odbioru wyłącznie sygnału analogowego. Można je wykorzystać do odbioru telewizji cyfrowej korzystając z dekodera Naziemnej Telewizji Cyfrowej, pod warunkiem, że mają możliwość podłączenia dodatkowego urządzenia poprzez inne gniazdo niż antenowe. Oznacza to mniej więcej tyle, że jeśli do telewizora można - przez gniazdo inne niż antenowe - podłączyć odtwarzacz DVD lub magnetowid, to taki telewizor będzie służył także do odbioru telewizji cyfrowej. W tych telewizorach jest zazwyczaj przynajmniej jedno gniazdo SCART lub komplet gniazd CHINCH. Telewizory nie mające takiego gniazda rzeczywiście trzeba będzie wyrzucić.

Standard programu telewizyjnego.

Programy telewizyjne w Polsce nadawane są w jakości standardowej SDTV, charakteryzującej się tym, że przewidziane dla tego standardu proporcje ekranu są jak 4:3. Rozdzielczość takiego obrazu to 720 pikseli i 576 linii. Obecnie niektóre stacje telewizyjne nadają także program w wersji HDTV o bardzo wysokiej jakości. W tej jakości proporcje obrazu są jak 16:9 (format panoramiczny) a rozdzielczość wynosi co najmniej 1280 pikseli i 720 linii. Przy jakości Full HD – 1920 pikseli i 1080 linii. Ten rodzaj audycji mogą wyświetlać tylko telewizory przygotowane do tego. Są to już tylko telewizory płaskie, oznaczone logo HD Ready lub Full HD. Taką jakość obrazu zapewniały dotychczas sieci kablowe, telewizja satelitarna czy nagrania na płytach DVD. Zwykły, standardowy telewizor także wyświetli obraz nadawany w technologii HD ale oczywiści z odpowiednia utratą jego jakości. Naziemna Telewizja Cyfrowa umożliwia nadawanie audycji w jakości HD. Obecnie programy tej jakości w telewizji naziemnej nadaje telewizja Polsat (Polsat HD) a przygotowuje się TVP. Sygnał jakości HD można przesyłać tylko za pomocą złącza HDMI. Sygnał standardowy za pomocą złącz SCART lub CHINCH oraz oczywiście HDMI.

Nowe panoramiczne odbiorniki telewizyjne, odbierając program SDTV wyświetlają go z dodatkowymi ciemnymi pasami bocznymi lub poziomymi albo część obrazu jest poza kadrem ekranu. Wynika to z różnego, często wybranego przez użytkownika, sposobu dopasowania obrazu SDTV do proporcji ekranu nowego telewizora.

Dekoder Naziemnej Telewizji Cyfrowej.

Jest to dedykowane urządzenie pośredniczące między anteną a odbiornikiem telewizyjnym. Antenę telewizyjną podłącza się do dekodera, a - odpowiednim kablem - dekoder do telewizora. Angielską nazwą tego urządzenia jest Set-top-box, stąd w różnego rodzajach reklamach mowa jest o dekoderach STB.