Uwaga: przeglądasz tę stronę na urządzeniu o niewielkim ekranie (szerokość < 640px). Niektóre zamieszczone w artykule ilustracje i animacje mogą stać się nieczytelne po dopasowaniu ich do rozdzielczości tego ekranu.

Yestok.pl

Jerzy Moruś

© Wszystkie prawa zastrzeżone. Wykorzystanie całości serwisu lub jego fragmentów bez pisemnej zgody autora zabronione.

Naziemna Telewizja Cyfrowa



Naziemna Telewizja Cyfrowa (NTC) to nowy sposób nadawania sygnału telewizyjnego. Ten nowy system nadawania jest wdrażany na całym terytorium Polski. System ten oznaczany jest skrótem DVB-T (z angielskiego Digital Video Broadcasting – Terrestrial). W systemie DVB-T dla wizji występują dwa standardy sygnałowe. W Polsce przyjęto standard MPEG-4 (znany też jako AVC albo H.264). Wcześniejszy standard MPEG-2 obowiązuje w wielu krajach, w których prace nad telewizją cyfrową zaczęły się wcześniej. W warstwie dźwięku przyjęto, że dostępny musi być standard MP2 (znany też jako MUSICAM lub MPEG-1 Layer 2) oznaczający kompresję dźwięku stereofonicznego Dolby Digital Plus (dokładniej E-AC-3). Od 31 lipca 2013 roku sygnał telewizyjny nadawany będzie wyłącznie w nowym systemie i stare nadajniki nadające w tzw. systemie analogowym, zostaną wyłączone. Od tego momentu, tradycyjne odbiorniki telewizyjne przestaną odbierać program.



Nie oznacza to jednak konieczności ich wyrzucenia a przynajmniej nie wszystkich.

Programy.

O ile w tradycyjnej telewizji konkretny program kojarzony jest z kanałem, na którym jest on odbierany, to w telewizji cyfrowej z kanałem skojarzony jest tak zwany multipleks, w którym zakodowanych może być kilka programów telewizyjnych i radiowych. Multipleks oznaczony jest zazwyczaj skrótem MUX lub MX. W Polsce obecnie rozdysponowano trzy multipleksy.

MUX1 dla TVP1, TVP2, TVP Info, ATM Rozrywka TV, Eska TV, Polo TV i U-TV.

MUX2 dla TVN, TVN7, Polsat, TV4, TV Puls, Polsat Sport News, TV6, TV Puls2.

MUX3 dla TVP1, TVP2, TVP Info, TVP Kultura, TVP Historia, przy czym trzy pierwsze stacje będą w tym multipleksie tylko do czasu uruchomienia MUX1 na terenie całego kraju.

Każdy multipleks ma swój harmonogram uruchamiania, i tak wdrożenie MUX1 zakończy się do 30.09.2012 roku obejmując 95% populacji. Obecnie trwa etap pierwszy wdrażania, który zakończy się 14 grudnia 2011 roku obejmując 15% populacji a w drugim etapie, trwającym do 31 maja 2012 roku 92%. Wdrożenie MUX2 zakończy się 31.12.2013 roku obejmując ponad 97% populacji. Ale już obecnie, w sierpniu 2011 roku MUX2 obejmuje 84% populacji, a do 31 grudnia 2011 będzie to 94%. Ten multipleks jest już obecnie w zasięgu większości widzów. Wdrożenie MUX3 zakończyć się powinno w kwietniu 2014 roku, kiedy to jego zasięgiem objęte zostanie 98% populacji. Szczegółowe informacje na ten temat znaleźć można na stronie operatora multipleksów, firmy Emitel, http://www.emitel.pl/. Można tam zobaczyć także mapki zasięgów, oraz usytuowanie i moc nadajników.

Antena.

Nowy system nadawania sygnału telewizyjnego nie wymaga nowych, czy specjalnych anten. Jeśli odbiór programów telewizyjnych był choćby dostateczny, to sygnał nowego systemu będzie prawdopodobnie dużo lepszy, bowiem sygnał telewizji cyfrowej jest bardziej odporny na zakłócenia. Trzeba natomiast pamiętać, że to antena decyduje najbardziej o jakości sygnału dochodzącego do odbiornika.

Odbiornik.



Posiadacze nowych płaskich telewizorów powinni sprawdzić w instrukcji czy telewizor może odbierać telewizję cyfrową w standardzie przewidzianym dla Polski. Wiele sklepów wyprzedawało tanio zapasy telewizorów widząc, że nie spełniają one warunków przewidzianych dla naszego kraju.

Najnowsze odbiorniki telewizyjne, płaskie, najczęściej mają już wbudowany dekoder standardu MPEG-4, dlatego wystarczy tylko podłączyć do nich antenę. W zależności od rodzaju odbiornika może być konieczne wybranie pilotem lub przyciskiem, jaki sygnał odbiornik ma odbierać, analogowy czy cyfrowy. Informacje jak to zrobić, znajdują się w instrukcji obsługi samego telewizora.

Starsze płaskie odbiorniki telewizyjne, mogą nie mieć dekodera telewizji cyfrowej w ogóle lub mieć dekoder cyfrowy ale standardu MPEG-2. Takie odbiorniki nie mogą bezpośrednio odbierać telewizji cyfrowej w Polsce i muszą skorzystać ze specjalnego urządzenia, zewnętrznego dekodera Naziemnej Telewizji Cyfrowej nazywanego też set-top-boxem (STB). Dekoder ten podłączyć można do telewizora poprzez jedno z dostępnych gniazd. Może to być gniazdo HDMI, SCART (zwane też euro złączem) lub CHINCH (w tych gniazdach kolorem żółtym oznaczono wtyk dla sygnału video, a czerwonym i białym wtyki dla sygnału stereofonicznego dźwięku, kanały odpowiednio prawy i lewy). Możliwe jest także wykorzystanie gniazda S VHS. Gniazda te pokazano na poniższych ilustracjach.

Przykład złącza HDMI
Złącze HDMI.
Przykład złącza SCART
Złącze SCART, eurozłącze.
Przykład wielorakich gniazd chinch w nowoczesnym telewizorze
Przykład gniazd typu chinch.
Przykład złącza S VHS
Gniazdo typu S VHS.

Najstarsze telewizory, kineskopowe, miały możliwość odbioru wyłącznie sygnału analogowego. Można je wykorzystać do odbioru telewizji cyfrowej korzystając z dekodera Naziemnej Telewizji Cyfrowej, pod warunkiem, że mają możliwość podłączenia dodatkowego urządzenia poprzez inne gniazdo niż antenowe. Oznacza to mniej więcej tyle, że jeśli do telewizora można - przez gniazdo inne niż antenowe - podłączyć odtwarzacz DVD lub magnetowid, to taki telewizor będzie służył także do odbioru telewizji cyfrowej. W tych telewizorach jest zazwyczaj przynajmniej jedno gniazdo SCART lub komplet gniazd CHINCH. Telewizory nie mające takiego gniazda rzeczywiście trzeba będzie wyrzucić.

Standard programu telewizyjnego.

Programy telewizyjne w Polsce nadawane są w jakości standardowej SDTV, charakteryzującej się tym, że przewidziane dla tego standardu proporcje ekranu są jak 4:3. Rozdzielczość takiego obrazu to 720 pikseli i 576 linii. Obecnie niektóre stacje telewizyjne nadają także program w wersji HDTV o bardzo wysokiej jakości. W tej jakości proporcje obrazu są jak 16:9 (format panoramiczny) a rozdzielczość wynosi co najmniej 1280 pikseli i 720 linii. Przy jakości Full HD – 1920 pikseli i 1080 linii. Ten rodzaj audycji mogą wyświetlać tylko telewizory przygotowane do tego. Są to już tylko telewizory płaskie, oznaczone logo HD Ready lub Full HD. Taką jakość obrazu zapewniały dotychczas sieci kablowe, telewizja satelitarna czy nagrania na płytach DVD. Zwykły, standardowy telewizor także wyświetli obraz nadawany w technologii HD ale oczywiści z odpowiednia utratą jego jakości. Naziemna Telewizja Cyfrowa umożliwia nadawanie audycji w jakości HD. Obecnie programy tej jakości w telewizji naziemnej nadaje telewizja Polsat (Polsat HD) a przygotowuje się TVP. Sygnał jakości HD można przesyłać tylko za pomocą złącza HDMI. Sygnał standardowy za pomocą złącz SCART lub CHINCH oraz oczywiście HDMI.

Nowe panoramiczne odbiorniki telewizyjne, odbierając program SDTV wyświetlają go z dodatkowymi ciemnymi pasami bocznymi lub poziomymi albo część obrazu jest poza kadrem ekranu. Wynika to z różnego, często wybranego przez użytkownika, sposobu dopasowania obrazu SDTV do proporcji ekranu nowego telewizora.

Dekoder Naziemnej Telewizji Cyfrowej.

Jest to dedykowane urządzenie pośredniczące między anteną a odbiornikiem telewizyjnym. Antenę telewizyjną podłącza się do dekodera, a - odpowiednim kablem - dekoder do telewizora. Angielską nazwą tego urządzenia jest Set-top-box, stąd w różnego rodzajach reklamach mowa jest o dekoderach STB.



Na ilustracjach pokazano różne rodzaje kabli. Kabel HDMI, kabel SCART, kabel mieszany SCART-CHINCH. Ostatnia ilustracja przedstawia przejściówkę, pozwalającą przesłać sygnał między złączami SCART, CHINCH lub SVHS.

Kabel HDMI Dwustronny kabel SCART Kabel przejściowy SCART do CHINCH Złącze przejściowe SCART do CHINCH lub SCART do S VHS

Nowocześniejsze odbiorniki, po wykryciu takiego podłączenia same przełączają się na odbiór sygnału z dekodera (tak jak wtedy gdy włączamy odtwarzacz DVD). W starszych odbiornikach należy wskazać źródło sygnału, najczęściej służy do tego specjalny przycisk znajdujący się na pilocie (często oznaczany symbolem AV). W dalszym użytkowaniu posługujemy się już pilotem samego dekodera. Pilotem tym nie tylko zmieniamy kanały, można nim także regulować głośność i jest to regulacja niezależna od tej w samym telewizorze. Jeśli więc wyciszymy dźwięk w telewizorze, to nie usłyszymy dźwięku sterowanego dekoderem. I odwrotnie, jeśli wyciszymy dekoder, to rozgłaśnianie telewizora nic nie da.

Kupując dekoder NTC upewnijmy się, że:

Obsługuje standard MPEG-4 dla wizji i AC-3 dla fonii. Obecnie wiele oferowanych tanio dekoderów nie spełnia tych wymogów. Wiele stacji telewizyjnych nadaje dźwięk w starszym standardzie PCM stereo, ale np. TVP1, TVP2, TVN i kilka innych zaczęło nadawać dźwięk już w standardzie AC-3. Jeśli dekoder nie obsługuje tego standardu, nie będzie można odbierać fonii na tych stacjach.

Posiada gniazdo SCART. Niektóre dekodery mają już tylko gniazdo HDMI, i takiego urządzenia nie można podłączyć do starszego telewizora. Dobrze byłoby gdyby urządzenie miało dwa gniazda SCART, drugie jest zazwyczaj oznaczone opisem VCR i służy do podłączenia odtwarzacza DVD lub magnetowidu. W starszych egzemplarzach telewizorów było tylko jedno gniazdo SCART, więc po podłączeniu dekodera nic więcej nie dałoby się podłączyć.

Ma złącze USB, najlepiej na przednim panelu. Złącze to wykorzystywane jest do obsługi usługi PVR (Personal Video Recorder), czyli możliwości nagrywania wybranych audycji na nośniku podłączonym do tego złącza. Nośnikami tymi mogą być pen drajwy lub zewnętrzne dyski twarde na złączu USB. Nagrywać można audycję aktualnie oglądaną ale też nadawaną w innym kanale i o innej godzinie. Można zaplanować nagrywanie jednorazowe, codzienne lub tygodniowe. Zazwyczaj z dysków tych można też odtwarzać pliki muzyczne (MP3), zdjęcia (JPG, PNG, BMP) i filmy w standardzie Divx (AVI, MP4).

Niektóre dekodery do starszych telewizorów, z reguły są one tańsze, skonstruowane są tak, że wpina się je bezpośrednio do gniada SCART z tyłu odbiornika. Jeśli nie przewidujemy nagrywania programów lub odtwarzania multimediów, może to być rozwiązanie spełniające wymagania. Jednak każda próba podłączenia urządzenia USB wymagać będzie odsuwania telewizora. Ponadto w tego typu rozwiązaniach musimy wyprowadzić przed telewizor czujnik podczerwieni, który za pomocą pilota, steruje urządzeniem. Jest to dodatkowy kabelek.



Wszystkie dekodery wymagają oddzielnego prądowego gniazdka zasilającego. Upewnijmy się więc, czy takie dodatkowe gniazdko jest dostępne.

Niektóre dekodery mogą dodatkowo zasilać wzmacniacz antenowy, ale takie możliwości należy szczegółowo przeanalizować z instrukcją wzmacniacza. Jeśli taka możliwość istnieje, można zrezygnować z zasilacza anteny.

Inne funkcjonalności jakimi dysponują dekodery Naziemnej Telewizji Cyfrowej to EPG (Elecronic Program Guide) czyli możliwość zapoznania się z programem telewizyjnym nawet z tygodniowym wyprzedzeniem. Ta funkcjonalność wynika z możliwości włączenia do telewizji cyfrowej nowych usług. Jedną z nich jest przesyłanie dodatkowych informacji o nadawanych programach. W zależności od dostawcy sygnału, EPG może posiadać szereg funkcji dodatkowych m.in. opcję ustawienia przypomnienia o programie nadawanym w przyszłości, planowanie nagrania, układanie listy ulubionych kanałów, wyświetlanie poszerzonego opisu nadawanych programów.

Pierwszą czynnością, jaką wykonuje się po podłączeniu dekodera, jest wyszukanie wszystkich dostępnych programów. Dekoder skanuje przedział częstotliwości i każdy odnaleziony program telewizyjny umieszcza pod kolejnym numerem pozycji. Użytkownik może posortować te programy wg wybranych kryteriów, np. wg nazwy stacji. Może też utworzyć własną listę kanałów ulubionych oznaczanych najczęściej jako FAV (Favourite). Wszystkie te działania są opisane w instrukcji obsługi dostarczonej z urządzeniem.




Czytelniku,

jeśli dotarłeś do tej strony znajdując ją bezpośrednio w Internecie, możesz przywołać w jej miejsce listę tematów, o których piszę w tym serwisie. Wystarczy kliknąć w tekst obok.
Chcę zobaczyć tematykę innych problemów.



20.09.2011 r.