Uwaga: przeglądasz tę stronę na urządzeniu o niewielkim ekranie (szerokość < 640px). Niektóre zamieszczone w artykule ilustracje i animacje mogą stać się nieczytelne po dopasowaniu ich do rozdzielczości tego ekranu.

Yestok.pl

Jerzy Moruś

© Wszystkie prawa zastrzeżone. Wykorzystanie całości serwisu lub jego fragmentów bez pisemnej zgody autora zabronione.

Różne efekty stosowane w dokumentach tekstowych.



Napisy „drukowane” i rozstrzelone.

Wprowadźmy dla porządku terminy z dziedziny pisma. Pierwsza litera, stawiana na początku zdania lub na początku nazwy własnej, to: majuskuła (terminu tego używają zazwyczaj historycy i twórcy krojów pisma), wersalik (takiego terminu używają zazwyczaj osoby pracujące z tekstem drukowanym), duża albo wielka litera (termin stosowany najczęściej) lub litera drukowana (termin stosowany potocznie).

Pozostałe litery to: minuskuły (historycy, twórcy…), litery tekstowe (zawodowcy) albo małe litery (cała reszta).

Wyróżniamy też kapitaliki, czyli pismo w którym litery mają kształt wersalików ale wysokość małych liter.



Kiedy w opracowaniu chcemy wyróżnić tekst wielkimi literami, nie musimy fizycznie wpisywać go w taki sposób. W opcjach dotyczących wyglądu czcionek dostępne są bowiem dwa efekty realizujące zmianę wyglądu czcionek. „Kapitaliki” i „Wszystkie wersaliki”. Pierwszy zamienia wszystkie litery zaznaczonego tekstu na postać – nazwijmy to – drukowaną (wspomniane powyżej kapitaliki) z tym, że napisane przez nas w tekście litery wielkie, będą w zmienionym tekście wersalikami. Drugi efekt zamienia zaznaczony tekst w całości na napisany wielkimi literami. Lista dostępnych efektów w okienku formatowania czcionki jest dłuższa niż wspomniane dwa. Niektóre z nich dobrze uwidocznią się dopiero przy odpowiedniej wielkości czcionki, użycie innych może wyłączyć efekty kolidujące z wybranym. W przywołanym powyżej przykładzie zastosowanie efektu „Kapitaliki” wyklucza oczywiście zastosowanie efektu „Wszystkie wersaliki” ale nie wyklucza np. zastosowania efektu „Kontur”. Poniżej ilustracja prezentująca zestaw dostępnych efektów w okienku dialogowym Czcionka oraz wygląd tekstu po zastosowaniu niektórych z nich.

Opcje wyglądu czcinek dokumentu oraz przykłady ich wykorzystania.
Rys.1: Zestaw efektów dostępnych w okienku dialogowym "Czcionka" oraz przykłady ich użycia.

Przetestowanie pozostałych efektów pozostawiam zainteresowanym.

Bywa też, że dla specyficznego wyróżnienia tekstu chcemy napisać go pismem rozstrzelonym. Zazwyczaj w takiej sytuacji piszący używają spacji (odstępu) jako znaku rozsuwania tekstu. Nie jest to dobra metoda gdyż tak napisany tekst traktowany jest jako jednoliterowe wyrazy. Nie podlega więc np. sprawdzaniu pisowni, a jeśli taki „rozstrzelony” tekst znajduje się w akapicie wyrównywanym obustronnie może nieoczekiwanie rozłożyć wyrazy-litery w wierszu w sposób, którego nie możemy zaakceptować. Ponadto może zostać podzielony między dwa wiersze a na dodatek każda zmiana tekstu wymaga ponownego wpisywania po jednej literze.

Tego rodzaju wyglądem możemy zarządzać także z wnętrza okienka dialogowego „Czcionka”, wykorzystując drugą zakładkę tego okienka „Odstępy między znakami”. Rys. 2. Poniżej.

Zakładka "Odstępy między znakami" okienka dialogowego "Czcionka".
Rys. 2: Wygląd zakładki "Odstępy między znakami" w okienku dialogowym "Czcionka".

Są tutaj cztery zestawy ustawień. „Skala”, podawana w procentach, pozwala określić powiększenie lub zmniejszenie czcionki z zachowaniem jej wielkości punktowej. „Odstępy” – pozwalają wybrać rodzaj efektu; w rozwijanej liście pojawia się bowiem do wyboru: „Zagęszczone” albo „Rozstrzelone”. Ponadto można w polu „Co” podać wartość punktową mówiącą jak bardzo tekst ma być rozsunięty. „Położenie” określa jak zaznaczony tekst ma się pozycjonować względem tak zwanej linii środkowej głównego tekstu. Tutaj także w polu „Co” można podać oczekiwaną wartość odstępu. Odzwierciedlenie tych efektów w słowie „Umarłych”, w tym samym jak powyżej tekście, prezentuje poniższa ilustracja.

Prezentacja różnego rodzaju efektów odstępów między literami.
Rys. 3: Prezentacja zastosowanych opcji odstępu międzyliterowego.

Oddzielnego wyjaśnienia wymaga opcja „Kerning dla czcionek”. Czcionki proporcjonalne, jakich zazwyczaj używamy w opracowaniach, to takie które zajmują tylko tyle przestrzeni w dokumencie ile wynika z ich kształtu. Dlatego litera „W” zajmuje więcej miejsca niż np. litera „I”. Jest to jednak zawsze kształt prostokąta, w którym umieszczono kontur litery. Niektóre z liter, zwłaszcza o ukośnych konturach, sąsiadując ze sobą, tworzą powiększone odstępy. Odstępy te widoczne są szczególnie w przypadku dużych rozmiarów czcionki. Typowym zobrazowaniem tego problemu może być nazwa WARSZAWA. Odstępy od pochyłych krawędzi liter A i W leżących obok siebie są nieco większe niż między pozostałymi literami. Wynika to z tego, że i litera A i litera W wpisane są w prostokątny obszar, a odstępy między literami to w gruncie rzeczy odstępy między tymi obszarami. Projektanci czcionek, znając ten problem, opracowali dla zestawów czcionek tak zwane pary kerningowe, czyli zestawy liter, które położone obok siebie należy rozdzielić nieco innym odstępem. Ze względu na ilość znaków i możliwości położenia każdej litery z każdą, takich par może być nawet kilka tysięcy dla jednego kroju pisma. Czcionki Worda mają także określone takie pary. Word nie jest jednak programem z grupy DTP, czyli programem wspomagającym pracę drukarni, dlatego tych par ma mniej i ich efekt nie jest tak spektakularny, chociaż zauważalny. Wspomnianą opcją można włączyć ten mechanizm, określając także od jakiego rozmiaru czcionki ma zadziałać. Poniżej ilustracja efektu wykorzystania kerningu, we wspomnianym już słowie WARSZAWA zapisanym rozmiarem 72 pt. czcionką Times New Roman. Wyżej zapis bez efektu kerningu, niżej z jego zastosowaniem.

Przykład tekstu wykorzystującego kerning.
Rys.4: Przykład tego samego tekstu bez i z użyciem kerningu.

Inicjały.

Inicjał to specjalnie wyróżniona pierwsza litera akapitu. Jej wyróżnienie odbywa się przede wszystkim poprzez odrębne usytuowanie jej względem początku tekstu. Aby zastosować inicjał w akapicie wystarczy ustawić w nim kursor tekstowy i wywołać polecenie „Inicjał” znajdujące się w grupie „Tekst” zakładki „Wstawianie”. Poniżej na Rys.5 pokazano rozwiniętą listę pozycji inicjał. Widać na niej propozycję dwóch rodzajów inicjałów oraz możliwość ustawienia dodatkowych opcji.

Wywołanie polecenia "Inicjał" z zakładki "Wstawianie".
Rys. 5: Wywoływanie polecenia "Inicjał" w programie Word 2007.


Na kolejnym rysunku przedstawiam wygląd przykładowego tekstu, w którym wykorzystano inicjał. Na tle tego tekstu znajduje się okienko dialogowe dostępne po wywołaniu pozycji Opcje inicjału…

Przykład akapitu zawierającego inicjał.
Rys. 6: Przykład akapitu opatrzonego inicjałem z widocznym okienkiem dialogowym opcji inicjału.

Jak widać opcje pozwalają zmienić rodzaj wybranego inicjału lub go zlikwidować. Ustalić czcionkę dla inicjału, wybrać jego wysokość – określaną jako liczbę wierszy tekstu na jakiej ma się rozpościerać – i odległość tekstu od prawej krawędzi inicjału. Likwidacja inicjału przywraca literze jej pierwotne własności.

Sam inicjał z punktu widzenia programu edytorskiego, to pojedyncza litera umieszczona w ramce. Dlatego też można, niezależnie, wywołać uzupełniające właściwości inicjału i ustalić jego dodatkowe parametry. Pokazuje to Rys.7, na którym ramce przypisano dodatkowo różne krawędzie oraz wypełniono ją wzorem i kolorem.

Inicjał z dodatkowo ustawionymi atrybutami ramki.
Rys. 7: Inicjał z dodatkowymi atrybutami zawierającej go ramki.

Opcje ramki – w tym wypadku pozwalające jedynie na zmiany w obramowaniu oraz cieniowaniu – i (lub) inicjału wywołać można z otwartego menu kontekstowego, po kliknięciu prawym przyciskiem myszki w obiekt, nad którym kursor myszki przyjął kształt poczwórnej strzałki. Takie otwarte menu pokazuje Rys.8. Na rysunku pokazałem też kształt wskaźnika myszki, przy którym wywołanie tego menu jest możliwe.

Wywoływanie opcji inicjału i ramki.
Rys. 8: Pozycje menu kontekstowe z opcjami inicjału i ramki.

Niezależnie od tego sposobu wywołania dostępu do parametrów zmieniających wygląd inicjału można odwołać się do specyficznych parametrów samej ramki. W tym celu należy dwukrotnie kliknąć myszką wtedy gdy jej kształt przyjmie postać poczwórnej strzałki. Okno dialogowe „Ramka” pokazane na ilustracji poniżej zawiera możliwości zmian parametrów dla obiektu Ramka. Nie wszystkie z nich mają sens w sytuacji użycia ramki do utworzenia inicjału.

Okno dialogowe parametrów ramki.
Rys.8a: Okno dialogowe parametrów ramki.

Linia pozioma.

[Dodane w maju 2015]

Linia pozioma to separator rozdzielający dwa fragmenty tekstu. Pomyślałem o tym elemencie używanym w dokumentach tekstowych dopiero w roku 2015. Aby nie reorganizować niniejszego opracowania temat ten zamieściłem jako odrębny artykuł. Można do niego przejść klikając tytuł opracowania „Word. Linia pozioma”, będący jednocześnie łączem do niego.



Wstawki niezależne.

Nazwałem tak pewne obszary na stronie dokumentu, w których chcemy zamieścić jakieś dodatkowe informacje, nie kwalifikujące się jednak do przypisu a jednak w jakiś sposób wiążące się z opracowaniem. Ilustrację takiej wstawki przedstawia Rys.9.

Przykład dokumentu zawierającego niezależne pola tekstowe.
Rys.9: Przykład dokumentu zawierającego dodatkowy tekst.

Ilustracja przedstawia fragment opracowania pani Anny Kozioł, zamieszczonego w wymienionym na ilustracji serwisie internetowym a poświęconego powieści „Chłopi” Władysława Reymonta. Wstawka – w tym przypadku dodana przeze mnie – podaje zwięzłą informację o zrealizowanych ekranizacjach tej powieści. Wstawka ta jest tutaj dodatkowo wyróżniona tłem, obramowaniem i rzucanym cieniem. Tego rodzaju kompozycja tekstu jest może bardziej właściwa dla opracowań o charakterze informacyjnym, popularyzatorskim czy akcydensowym niż dla prac naukowych, ale umiejętność jej tworzenia może przydać się w różnych sytuacjach.

Wstawki takie dodaje się do opracowania przez wstawienie tzw. „Pola tekstowego” i w dalszej części tego artykułu tym terminem będę się posługiwał. Na pierwszym etapie tych rozważań przyjmijmy, że pole tekstowe jest prostokątnym obszarem, który możemy umieścić w dowolnym miejscu tekstu nadając mu określone wymiary. Word 2007 i nowszy mają wbudowanych wiele wstępnie zaprojektowanych pól tekstowych. Starsze wersje wymagały tworzenia takich pól od podstaw. Tutaj także omówię ten podstawowy sposób. Za wstawianie pól tekstowych odpowiada polecenie (ikonka) „Pole tekstowe” znajdująca się w zakładce „Wstawianie” w grupie „Tekst”. Rozwiniętą listę tego polecenia prezentuje rysunek 10.

Rozwinięta lista polecenia "Pole tekstowe" z zaznaczoną opcją "Rysuj pole tekstowe".
Rys.10: Rozwinięta lista polecenia „Pole tekstowe”

W górnej części tego rozwiniętego polecenia widać proponowaną listę wbudowanych, predefiniowanych, pól tekstowych. Pod tą listą znajduje się polecenie „Rysuj pole tekstowe”. Jego wybór spowoduje działanie zależne od tego czy w dokumencie został zaznaczony jakiś fragment opracowania. Jeśli został, to zaznaczony fragment zostanie od razu otoczony ramką pola tekstowego. Jeśli żaden tekst nie został zaznaczony, to nastąpi zmiana kształtu wskaźnika myszki co umożliwi wykreślenie prostokątnego pola tekstowego w obszarze strony. Do tak utworzonego obszaru można wpisać lub skopiować dowolny tekst. Ten tekst podlega wszystkim regułom edytowania. Działają w nim style, numerowania, efekty czcionki, ustawienia akapitów. Ograniczeniem jest to, że tekst wprowadzony do pola tekstowego nie możne zawierać przypisów oraz niektórych specyficznych pól programu (dotyczących np. cytatów czy oznaczania hasła indeksu). Treść pola tekstowego nie jest uwzględniana w widoku „Konspektu”, chociaż jeśli zawiera akapity o stylach z poziomami uwzględnianymi przy tworzeniu spisu treści, to zostaną one w tym spisie uwzględnione. Rozmiar pola tekstowego określa ilość wyświetlanego w nim tekstu. Jeśli tekstu jest więcej, to jest on ukryty do czasu aż pole zostanie powiększone albo wykorzystany zostanie inny mechanizm pokazania całego tekstu. Będzie o tym mowa poniżej.

Wyrysowanie pola, ale także jego aktywacja – jeśli już istniało w dokumencie – wyświetli nową, dedykowaną temu polu, zakładkę: „Narzędzia pól tekstowych”. Zakładka ta ma jedną podzakładkę – „Format”. Obrazuje to Rys.11.

Widok zakładki "Narzędzia pól tekstowych" z dostępnymi opcjami.
Rys.11: Zakładka „Narzędzia pól tekstowych” z widocznymi dostępnymi opcjami.

Lista poleceń jest podobna do opcji pojawiających się przy obiektach graficznych. Jest tak dlatego, że pole tekstowe jest specyficzną formą obiektu rysunkowego „Kształt”. Dokładniej, każdy kształt – za wyjątkiem kształtów jednowymiarowych, jak linie czy strzałki – może zostać uzupełniony o tekst, stając się polem tekstowym. W prezentowanej zakładce chciałbym zatrzymać się na grupie „Tekst”. Polecenia tej grupy pozwalają: wykreślić następne pole tekstowe, zmienić kierunek pisania tekstu w polu i utworzyć lub przerwać łącze. Możliwość wykreślenia kolejnego pola tekstowego przydaje się gdy chcemy utworzyć nowe pole w innym miejscu dokumentu, np. kilka stron dalej. W polach tekstowych można obracać tekst o 90 stopni w prawo lub w lewo i jest on wówczas napisany z dołu do góry lub z góry do dołu. Służy do tego ikonka „Kierunek tekstu”. Pole tekstowe i komórka tabeli są jedynymi obiektami, w których można obrócić tekst w ten sposób. Podobną formę obracania uzyskać można także w obiekcie WordArt ale jest to obrócenie całego obiektu a nie tekstu. Każde kolejne kliknięcie ikonki „Kierunek tekstu” przestawia tekst w aktywnym polu tekstowym do następnego układu. Czytelnicy, którzy korzystali już z obiektów rysunkowych wiedzą, że można je obracać. Zwróćmy uwagę na to, że podczas obracania kształtu tekst w nim zawarty nie obraca się.



Między dowolnymi dwoma polami tekstowymi znajdującymi się w dokumencie można utworzyć łącze. Łącze powoduje, że tekst który nie mieści się w polu macierzystym „przepłynie poprzez łącze” do drugiego pola, wypełniając je. To właśnie jest ten drugi mechanizm pokazywania długich tekstów. To drugie pole może mieć swoje łącze do kolejnego pola, i tak dalej, tworząc kaskadę pól. Wpisywanie lub skopiowanie długiego tekstu do pierwszego pola spowoduje przepływanie tego tekstu poprzez kolejne połączone pola. Pole do którego tworzymy łącze musi być puste.

Utworzenie łącza polega na aktywowaniu macierzystego pola tekstowego i kliknięciu ikonki „Utwórz łącze”. Wskaźnik myszki przyjmie charakterystyczny wygląd kubełka. Należy naprowadzić go nad pole tekstowe do którego łącze ma zostać utworzone (kubełek nachyli się) i kliknąć myszką. Jeśli pole tekstowe nie będzie puste, pojawi się komunikat o niemożności utworzenia takiego łącza. Łącze można utworzyć tylko między dwoma polami, więc jeśli z drugiego pola tekst miałby przepływać do trzeciego, należy uaktywnić drugie pole tekstowe, wybrać ponownie ikonkę „Utwórz łącze” i wskazać kolejne pole. Zwróćmy uwagę, że kolejne pola mogą znajdować się w dowolnych miejscach dokumentu i wskazywać je można w dowolnej kolejności.

Każde łącze można przerwać. Służy do tego ikonka „Przerwij łącze”. Łącze zostanie zerwane tylko między aktywnym i następnym polem tekstowym, pozostałe łącza łańcucha, zarówno poprzedzające jak i następne, nie zostaną naruszone. Oczywiście tekst „przepływający” przez pola zostanie przerwany na ostatnim połączonym polu. Następne pola pozostaną puste (choć nadal połączone).

Połączone pola tekstowe zachowują zawsze ten sam kierunek tekstu. Obrócenie tekstu w dowolnym z połączonych pól, obróci go we wszystkich pozostałych polach. Ta zasada zgodności kierunku nie przenosi się na wygląd pól. Mogą mieć one różne kształty, wypełnienia, kontury itd. Mogą też odmiennie zachowywać się wobec podstawowego tekstu w dokumencie.

Ogólnym wyglądem pola tekstowego zarządzają polecenia w grupach „Style pola tekstowego”, „Efekty cienia” lub „Efekty 3-W”. W grupie „Rozmieszczanie” znajdują się ikony poleceń pozwalających ustalić położenie obiektu względem strony a także wybór sposobu w jaki treść dokumentu ma opływać pole tekstowe. Jeśli wybrana zostanie opcja „Ramka”, pole tekstowe można przeciągnąć w dowolne miejsce strony a zawartość dokumentu będzie opływała to pole. Zazwyczaj, po wstawieniu pola, ma ono przypisaną opcję „Przed tekstem”, co także pozwala przeciągać pole, jednak zasłania ono tekst leżący pod spodem. Duża ikonka „Położenie” pozwala szybko ustalić położenie obiektu względem strony, proponując jedną z dziewięciu pozycji na tej stronie. Wybór położenia z tego polecenia spowoduje jednocześnie przekształcenie obiektu w „Ramkę”.

Tworząc pole tekstowe założyłem, że mamy na myśli prostokątny kształt tego pola. W rzeczywistości można wybrać wiele różnych kształtów, dostępnych w galerii kształtów widocznych po rozwinięciu polecenia „Zmień kształt” w grupie „Style pola tekstowego”. Poniższa ilustracja pokazuje wykorzystanie pola tekstowego w kształcie serca, do umieszczenia obróconego o 90 stopni napisu CHŁOPI z wykorzystaniem efektów czcionki i tła pola tekstowego.

Przykład wykorzystania pola tekstowego w dokumencie.
rys.12: Przykład pola tekstowego z wykorzystaniem różnych opcji tego pola.

Za ogólny wygląd pola odpowiadają cztery elementy: kształt, tło i obramowanie pola oraz efekty specjalne jeśli zostaną zastosowane. W przypadku pól płaskich są to efekty cienia rzucane przez obiekt, gdy zaś kształt pola ma wyobrażać bryłę, różne efekty związane z trójwymiarowością.

Poniżej, w prezentacji, pokażę zastosowanie wspomnianych elementów przy projektowaniu i ustalaniu wyglądu pola.

WordArt.

Graficznym obiektem prezentującym napis, który może zostać wstawiony do dokumentu, jest WordArt. Pozwala on na wstawienie napisu z efektami jakich nie ma w zwykłym formatowaniu czcionek. W zakładce „Wstawianie” w grupie „Tekst” znajduje się ikona WordArt, której kliknięcie otwiera graficzne okienko wyboru, jak na Rys.13 poniżej

Galeria dostępnych typów obiektu WordArt.
Rys.13: Galeria dostępnych szablonów obiektu WordArt.

Wyświetlone menu w pierwszym kroku tworzenia pozwala wybrać jeden z kilku zaproponowanych szablonów. Szablon ten można zmienić w późniejszej obróbce, więc jego wybór na tym etapie nie jest wyborem ostatecznym. Szablon wybrany przeze mnie dla celów tej prezentacji zaznaczyłem ramką. Po wybraniu szablonu, w drugim kroku, w nowym okienku dialogowym, podajemy treść napisu oraz krój, wielkość i odmianę zastosowanego fontu (czcionki). Jak na Rys.14.

Okienko wprowadzania tekstu i ustalania jego parametrów.
Rys.14: Okienko wprowadzania tekstu.

Jeśli wywołanie ikonki WordArt nastąpiło przy zaznaczonym jakimś fragmencie tekstu, to ten zaznaczony tekst zostanie wstawiony do okna, a zatwierdzenie parametrów spowoduje wstawienie wybranego obiektu do dokumentu w miejscu zaznaczenia. Używając podczas wpisywania tekstu klawisza ENTER, tworzymy teksty wielolinijkowe. Jak na przykładzie z Rys.15.

Przykładowy dwulinijkowy tekst zawarty w obiekcie WordArt.
Rys.15: Przykładowy tekst składający się z dwóch wierszy.

Kiedy obiekt WordArt zostanie wstawiony, staje się od razu obiektem aktywnym i na wstążce narzędziowej programu Word pojawia się dedykowana zakładka „Narzędzia tekstu WordArt” z podzakładką „Format” zawierającą polecenia związane z tym obiektem. Na Rys.16 pokazuję ten układ zakładek.

Zakladka narzędzi obiektu WordArt.
rys.16: Zakładka „Narzędzia tekstu WordArt”.

Zwróćmy uwagę na podobieństwo podzakładki „Format”, do tej z dedykowanej zakładki „Narzędzia pola tekstowego” omówionej powyżej.



Podobnie jak w omawianym wcześniej polu tekstowym, wstawiany element graficzny ma wstępnie przypisany atrybut zawijania tekstu. Przy standardowych ustawieniach opcji programu Word, atrybutem tym jest „Równo z tekstem”. Takiego obiektu nie można przenieść w dowolne miejsce na stronie, lecz ustawić go można tylko w obrębie tekstu, tak jakby był jedną z liter tego tekstu. Wyróżnikiem takiej własności są charakterystyczne uchwyty widoczne po wewnętrznej stronie obramowania obiektu (widoczne także na Rys.15). Aby móc przenosić obiekt w dowolne miejsce powinien mieć on atrybut „Ramka”. Atrybut ten przypisać można wybierając go z rozwijanej listy polecenia „Rozmieszczanie”, tak jak w opisywanym już polu tekstowym. Atrybut „Ramka” zostanie także automatycznie przypisany do obiektu WordArt jeśli do jego pozycjonowania na stronie wykorzystamy polecenie „Położenie”.

Grupa „Style tekstu WordArt”, „Efekty cienia” czy „Efekty 3-W” pozwalają ustalić ogólny wygląd obiektu WordArt.

Grupa „Tekst” zawiera narzędzia pozwalające ponownie edytować tekst oraz zmienić jego parametry. „Edytuj tekst” otworzy ponownie znane już okno edycji (Rys.14), pozwalając na przeredagowanie napisu. Polecenie „Odstępy” rozwija listę możliwości, która sama wyjaśnia swoje oddziaływanie. Tutaj także występuje opcja „Kerning”, o której napisałem na początku tego artykułu. Warto też zauważyć, że ścieśnianie lub rozluźnianie napisu nie zmienia rozmiaru ramki w jakim został on umieszczony.

Polecenie „Równa wysokość” ustali dla wszystkich liter napisu jednakową wysokość nie przekształcając ich jednak w wersaliki. Polecenie „Tekst pionowy WordArt”, przekształca napisy obiektu na układ pionowy z ułożeniem liter jedna nad drugą, bez obracania liter. Ilustracja poniżej prezentuje ten sam tekst podstawowy (pierwszy wiersz na ilustracji) po przekształceniu na jednakową wysokość liter (drugi wiersz), oraz po przekształceniu w tekst pionowy.

Ilustracja zmian zobrazowania tekstu przy różnych parametrach.
rys 17:Przykłady przekształconego tekstu.

Ostatnie w tej grupie polecenie „Wyrównaj tekst” pozwala wybrać jeden z sześciu sposobów wyrównania. Dostępną listę prezentuje Rys.18.

Rozwinięte polecenia wyrównywania tekstu w obiekcie WordArt.
Rys.18: Rozwinięta lista dostępnych możliwości wyrównywania tekstu.

Pierwsze trzy sposoby są odpowiednikiem wyrównania znanego ze zwykłej edycji tekstu. Poniższa ilustracja pokazuje zastosowanie różnego wyrównania do trzylinijkowego tekstu w czterech przypadkach.

Przykłady zastosowanych efektów wyrównywania.
Rys.19: Przykłady zastosowania wyrównywania tekstu.

Szerokość najdłuższej linijki tekstu określa lewą i prawą granicę wyrównywania. Pierwszy, górny napis, to tradycyjne wyrównanie „do środka”. Drugi wiersz przedstawia użycie opcji „Wyjustuj wyrazy”. Jeśli linijka zawiera kilka wyrazów to zostaną one rozłożone równomiernie (J. R. R. Tolkien to dla Worda cztery wyrazy), jeśli wyraz jest tylko jeden, to litery tego wyrazu wypełnią równomiernie dostępną szerokość (Film). Trzeci rodzaj wyrównania to „Wyjustuj litery” W tej opcji znaki we wszystkich linijkach krótszych niż szerokość obszaru, zostaną rozłożone równomiernie na tej szerokości. Dlatego linijka z napisem Film nie zmieniła się. Czwarta opcja „Rozciągnij i wyjustuj” rozciąga znaki w taki sposób aby wypełnić nimi obszar pisania, z zachowaniem proporcjonalnych do wielkości znaków, odstępów międzyliterowych.



Na zakończenie tego tematu zwróćmy uwagę na możliwość wypełniania kształtu, ustalania jego konturów i zmiany kształtu obiektu WordArt. Pierwsza opcja służy do wypełnienia powierzchni napisu (nie tła, jak w przypadku pola tekstowego). Druga pozwala ustalić parametry konturów liter i użytych znaków. Trzecia umożliwia zastosowania ścieżki przebiegu napisu lub zastosowanych wygięć. Na poniższej ilustracji widać wykorzystanie różnych efektów do tego samego napisu.

Różne przykłady wykorzystania dostępnych parametrów obiektu WordArt.
rys 20: Zastosowanie róznych efektów wyglądu obiektu WordArt.