Uwaga: przeglądasz tę stronę na urządzeniu o niewielkim ekranie (szerokość < 640px). Niektóre zamieszczone w artykule ilustracje i animacje mogą stać się nieczytelne po dopasowaniu ich do rozdzielczości tego ekranu.

Yestok.pl

Jerzy Moruś

© Wszystkie prawa zastrzeżone. Wykorzystanie całości serwisu lub jego fragmentów bez pisemnej zgody autora zabronione.

Przygotowanie i wydrukowanie broszury.



Dla poligrafa broszura to wyrób poligraficzny o maksymalnej objętości 64 stron. Dla księgarza – publikacja o objętości od 5 do 48 stron. Potocznie jednak, to taki rodzaj dokumentu, który drukowany jest po obu stronach kartki w taki sposób, aby po złożeniu jej na pół, powstał egzemplarz do czytania – tak jak książka. Najmniejszą broszurą jest broszura czterostronicowa. Jedna kartka, zadrukowana po obu stronach i złożona na pół krótszymi bokami do siebie. Jeżeli broszura ma więcej niż cztery strony, to następna kartka po złożeniu jest wsuwana do kartki pierwszej i kolejne w ten sam sposób, tak jak w zeszycie. Broszura zatem ze swej specyfiki ma zawsze liczbę stron będącą wielokrotnością liczby 4. Aby przygotować broszurę należy wydrukować dwie strony dokumentu po jednej stronie arkusza papieru i powtórzyć wydruk następnych dwóch stron po odwrotnej stronie arkusza. Rozważmy utworzenie broszury w formacie A5. Taka broszura wymaga zastosowania do druku arkuszy papieru formatu A4, na którym w położeniu poziomym umieszczone zostaną po dwie strony formatu A5.



Ośmiostronicowa broszura tego typu wymaga aby dwie kartki papieru zostały zadrukowane po obu stronach poszczególnymi stronami broszury w sposób pokazany na ilustracji poniżej.

Rozkład poszczególnych stron ośmiostronicowej broszury na drukowanych obustronnie arkuszach
Rys. 1: Rozkład stronic broszury formatu A5 na arkuszach formatu A4.

Tylko przy takim układzie, po złożeniu kartek na pół i wstawieniu drugiej do pierwszej, powstanie logiczna sekwencja stron. Przygotowanie broszury w – nazwijmy to – „zwykły sposób” jest możliwe i dla broszury czterostronicowej nie tak trudne. Najczęściej realizowana metoda, to odwrócenie formatu strony A4 do układu poziomego i zdefiniowanie w tak sformatowanej stronie podziału dwukolumnowego. Wystarczy teraz tylko pamiętać, że w lewej kolumnie pierwszej strony należy redagować czwartą stronę opracowania, w prawej zaś, stronę pierwszą. Druga strona dokumentu ma układ: w lewej kolumnie strona druga, w prawej – trzecia. Jak widać na ilustracji zdecydowanie gorzej wygląda to gdy broszura jest obszerniejsza. Zazwyczaj z góry nie wiemy z ilu stron będzie się składała, i panowanie nad tekstem, choć możliwe, staje się bardzo kłopotliwe. Na to wszystko nakłada się jeszcze problem wstawienia numeracji stron.



Wykorzystanie możliwości programu.

Programiści pakietu Microsoft Office wbudowali do Worda 2007 możliwość wydrukowania broszury. Pierwszym krokiem jaki należy wykonać to zadecydować jakiego formatu będzie papier na którym drukowana będzie broszura. Nie może to być oczywiście rozmiar przekraczający możliwości drukarki. Wyboru rozmiaru dokonać można bezpośrednio z oferowanej listy jak na rysunku poniżej:

Wybór rozmiaru papieru z listy
Rys. 2: Wybór rozmiaru papieru.

Jeśli wymaganego formatu nie ma na liście należy po wybraniu opcji „więcej rozmiarów papieru” określić konkretne wymiary, w okienku jak na ilustracji.

Określenie rozmiaru papieru
Rys. 3: Określenie wymiaru arkusza papieru.

Teraz można poinformować Worda, że przygotowywany dokument będzie broszurą. Musimy ponownie wywołać okienko parametrów Ustawienia strony, jak na ilustracji poniżej.

Ustalanie formatu broszury dla dokumentu
Rys. 4: Definiowanie broszury.

W zakładce „Marginesy” prezentowanego okna, w sekcji „Strony”, dla parametru „Wiele stron”, wybrać „Karta składana jak książka”. Na podstawie rozmiaru papieru Word sam ustali format strony broszury na połowę zdefiniowanej kartki, przeorientowanej, jeśli to potrzebne, do orientacji poziomej. Przy wyborze wspomnianego parametru pojawi się dodatkowy parametr „Arkusze w broszurze”, w którym można zdecydować o objętości broszury. Jeśli wskazana tu wartość obejmie mniej arkuszy niż wymagane dla całego dokumentu, Word wydrukuje kolejne części dokumentu jako oddzielne broszury. Jeśli jednak zadeklarowana liczba stron będzie większa niż wymagana przez dokument, broszura będzie miała dodatkowe puste strony. Na przykład na notatki. Po zatwierdzeniu parametrów zmianie ulegnie wielkość redagowanej w Wordzie strony. Od tego momentu dokument można tworzyć jak każdy inny tekst, dodając np. numerację w stopce lub nagłówku. Warto zwrócić uwagę na to, że wszystkie wspomniane czynności najwygodniej jest zrealizować na nowym, pustym dokumencie. Można je oczywiście także wykonać na dokumencie już napisanym, jednak zmiana rozmiaru strony, którą wykona Word, może całkowicie zmieć układ takiego dokumentu.

Jak wspomniałem istotą broszury jest dobranie odpowiednich par stron do wydrukowania po każdej stronie arkusza. Pary stron dobiera Word, za wydruk dwustronny odpowiada już użytkownik.



Niektóre drukarki posiadają wbudowaną tzw. funkcję dupleks, czyli możliwość drukowania po drugiej stronie papieru bez jego przekładania. Przy takich drukarkach nie ma problemu z drukowaniem dwustronnym. Należy w opisie drukarki znaleźć informacje jak uaktywnić funkcję duplex i rozpocząć drukowanie. Jeśli drukarka nie ma możliwości druku dwustronnego, należy przed rozpoczęciem drukowania ustawić opcję Ręczny dupleks w okienku parametrów drukowania, jak na poniższej ilustracji.

Ustalenie drukowania w tzw, ręcznym dupleksie
Rys. 5: Ustalanie ręcznego dupleksu dla drukarki.

Parametr ten spowoduje, że Word wydrukuje najpierw wszystkie przednie strony na poszczególnych arkuszach i wyświetli komunikat:

Komunikat o zakończeniu pierwszej fazy drukowania
Rys. 6: Komunikat zakończenia drukowania stron przednich.

Komunikat informuje o konieczności powtórzenia wydruku na tych samych kartkach po ich drugiej stronie. Kartki te powinny być włożone w taki sposób aby pierwsza wydrukowana kartka została także jako pierwsza pobrana do zadrukowania drugiej strony. Wymaga to ręcznego ułożenia kartek we właściwej kolejności. Podczas drugiego drukowania należy zachować szczególną uwagę jeśli drukarka ma tendencję do wciągnięcia dwóch kartek papieru na raz, gdyż wtedy łatwo utracimy własności broszury.

Po wydrukowaniu obu stron wystarczy złożyć odpowiednio kartki, zszyć je i broszura gotowa. Cechą charakterystyczną tego sposobu jest to, że redagowany tekst przechodzi w broszurę w stosunku 1:1, tzn. czcionki mają wielkość zdefiniowaną przez autora, wszelkie grafiki mają oryginalne rozmiary, takie jak w tworzonym dokumencie.

Omówione możliwości Worda dotyczą jednak wersji 2007 i nowszej. W Wordzie np. 2000 takich możliwości nie ma. W tej sytuacji pozostaje konieczność wykorzystania sterownika drukarki.



Wykorzystanie sterownika drukarki.

Ten sposób jest zazwyczaj możliwy gdy oprogramowanie zainstalowanej drukarki potrafi obsłużyć tzw. ręczny wydruk dwustronny i dodatkowo drukowanie broszury. Rozwiązania takie zależą od posiadanej drukarki i dostępnych dla niej opcji. Obecnie wiele, nawet tanich drukarek takie możliwości posiada. Omówię to na przykładzie drukarki laserowej Konica Monolta PagePro 1300W.

Dokument broszury przygotowywany jest na papierze, którego rozmiar zdefiniowano dla dokumentu. Zazwyczaj jest to format A4, ale może zostać oczywiście wybrany inny. Samo utworzenie broszury polega na dwukrotnym pomniejszeniu każdej strony oryginału dokumentu, tak aby na zdefiniowanej kartce papieru można było umieścić dwie strony dokumentu. Jak widać, wydrukowana tym systemem broszura będzie miała pomniejszone wielkości wszystkich elementów zdefiniowanych w oryginale. Po utworzeniu dokumentu należy przejść do drukowania, lecz tym razem wybrać w okienku Drukowanie dla wybranej drukarki przycisk „Właściwości”. W przypadku wspomnianej już drukarki Konica Minolta pojawi się nowe okienko dialogowe, przedstawione poniżej:

Wybór rozmiaru papieru z listy
Rys. 7: Okienko dialogowe właściwości drukarki Konica Minolta.

W okienku tym w zakładce „Nastawienie” znaleźć zestaw parametrów „Druk obustronny/Broszura”. Rozwijana lista pozwala wybrać między innymi opcję „Broszura z grzbietem po lewej”, co obrazowane jest także odpowiednim obrazem w okienku podglądu. Poniżej listy wyboru znajduje się możliwość wydrukowania strony z instrukcją. Będzie to pierwsza, oddzielna strona z wydrukowaną instrukcją, jak należy postępować po wydrukowaniu przednich stron kartek.

Posiadana przeze mnie drukarka mimo polskich sterowników drukuje tę instrukcję po słowacku i wygląda tak:

Kartka z instrukcją postępowania przy drukowaniu obustronnym
Rys. 8: Wydrukowana strona z instrukcją postępowania. Obok jej przetłumaczona treść.

Po wydrukowaniu pierwszej części dokumentu pojawia się komunikat, o którym mowa w instrukcji

Komunikat kończący pirwszą fazę drukowania
Rys. 9: Komunikat kończący pierwszą fazę drukowania.

I równocześnie już po polsku komunikat zainstalowanego programu Reporter PagePro.

Komunikat kończący pierwszą fazę drukowania generowany przez program raportujący drukarki
Rys. 10: Komunikat programu obsługi drukarki.

Po przełożeniu kartek druk broszury jest kontynuowany. Zwróćmy uwagę, że sterownik nie pozwala na zmianę kolejności stron, więc w tym wypadku ostatnia drukowana strona w pierwszym przebiegu, będzie pierwszą drukowaną stroną w drugim. Rysunek w instrukcji pokazuje jak przełożyć kartki.

Także tutaj należy kontrolować proces drukowania, aby nie zostały wciągnięte dwie kartki na raz.



Ta metoda drukowania umożliwia tworzenie broszur z dowolnego programu, z którego można utworzyć wydruk, gdyż nadzorowana jest przez sterownik drukarki. Mogą więc z niej skorzystać także użytkownicy innych programów edytorskich.